Hoe ASML-leveranciers beheerst kunnen opschalen

De sterk stijgende ambities van ASML bieden grote kansen voor Nederlandse hightechleveranciers. Maar wie alleen investeert in extra mensen, machines en vierkante meters, loopt het risico bestaande procesproblemen mee op te schalen. Duurzame groei vraagt daarom ook om een managementsysteem dat afwijkingen tijdig ontdekt, de juiste verbeteringen prioriteert en resultaten blijvend beheerst.

Dick

Directeur | MBB

Blog

4 min leestijd Gepubliceerd op 20 juli 2026

Inhoud: Meer capaciteit is nog geen schaalbaarheid | Van de juiste afwijking naar blijvend resultaat | Digitalisering maakt beheersing schaalbaar | Conclusie

Op 15 juli 2026 verhoogde ASML opnieuw zijn verwachtingen voor 2026. Waar het bedrijf in april nog uitging van een jaaromzet tussen €36 en €40 miljard, ligt de nieuwe verwachting tussen €43 en €45 miljard. Tegelijkertijd wil ASML de productiecapaciteit van EUV- en DUV-systemen de komende jaren met ongeveer 30% per jaar verhogen.
Die groei raakt de volledige Nederlandse hightechketen. Leveranciers moeten niet alleen meer produceren, maar tijdens die groei ook kwaliteit en leverbetrouwbaarheid op niveau houden.
Daarmee is de volgende groeifase niet alleen een capaciteitsvraagstuk, maar vooral een managementvraagstuk.

Meer capaciteit is nog geen schaalbaarheid

Een organisatie kan haar productiecapaciteit uitbreiden zonder werkelijk schaalbaarder te worden.

Wanneer een proces bij het huidige volume al instabiel is, verdwijnen die problemen niet door extra mensen, machines of productieruimte toe te voegen. Afwijkingen komen vaker voor, overdrachten worden complexer en fouten worden duurder.

Capaciteit toevoegen zonder ook de manier van sturen, verbeteren en beheersen verder te ontwikkelen, vergroot vooral de schaal van bestaande problemen.

De centrale vraag is daarom niet alleen: Hoe kunnen we meer produceren?

Maar ook: Hoe zorgen we dat ons managementsysteem met die groei kan meegroeien?
Juist daar biedt een bredere kijk op continu verbeteren houvast.

Van de juiste afwijking naar blijvend resultaat

Beheerst opschalen begint niet bij een verbeterproject, maar bij de vraag welke afwijking de groei werkelijk bedreigt. Groeidoelstellingen moeten daarom eerst worden vertaald naar concrete operationele prestaties, zoals leverbetrouwbaarheid, first-time-right, doorlooptijd en machinebeschikbaarheid.

Performance management maakt zichtbaar waar resultaten achterblijven. KPI’s vertellen echter nog niet waarom dat gebeurt. Daarvoor moeten managers de werkvloer op en samen met medewerkers onderzoeken welke obstakels de gewenste prestaties blokkeren.

Pas wanneer het probleem voldoende is begrepen, begint DMAIC. De methode helpt om de gekozen performance gap af te bakenen, te meten, te analyseren, op te lossen en te stabiliseren. DMAIC is daarmee een krachtig mechanisme om een probleem te sluiten, maar bepaalt niet vanzelf welk probleem strategisch het belangrijkst is.

Ook na Control blijft management verantwoordelijk. Het verbeterde proces moet iedere dag op het nieuwe niveau blijven presteren. Dat vraagt om standaardwerk, KPI-bewaking en tijdige opvolging van afwijkingen.

Naarmate de organisatie groeit, neemt ook het aantal processen toe dat moet worden bewaakt. Handmatige beheersing bereikt dan al snel haar grens. Verbeteringen verdwijnen niet altijd omdat de oplossing slecht was, maar omdat het te veel tijd en aandacht kostte om het resultaat vast te houden.

Digitalisering maakt beheersing schaalbaar

Naarmate een organisatie groeit, neemt ook het aantal processen, KPI’s en afwijkingen toe dat moet worden bewaakt. Handmatige controle bereikt daardoor uiteindelijk haar grens.

Digitalisering verlaagt die beheer last. Procesdata, MES en sensoren maken afwijkingen sneller zichtbaar. Dashboards, Process Mining en automatische workflows helpen om knelpunten eerder te herkennen en sneller op te volgen. Predictive analytics en AI kunnen daarnaast kwaliteits-, onderhouds- en capaciteitsrisico’s eerder signaleren.

De waarde zit niet in méér data, maar in kortere feedbackloops: eerder zien, sneller begrijpen en tijdig handelen. Daarvoor moet wel duidelijk zijn wie eigenaar is, wie mag ingrijpen en wanneer escalatie nodig is. Zonder die governance leidt digitalisering vooral tot meer dashboards en onduidelijkheid.

Of digitalisering echt helpt, hangt niet alleen af van de technologie, maar vooral van de opvolging. Deze vijf vragen laten zien waar de belangrijkste zwakke plekken zitten:

Zien we afwijkingen voordat de klant ze merkt?
Komt een signaal direct bij de juiste persoon terecht?
Is duidelijk wie mag ingrijpen?
Weten we welke actie nodig is?
Kunnen we meer beheersen zonder extra managementdruk?

Conclusie

De groei van ASML biedt grote kansen voor de Nederlandse hightechketen. Maar extra capaciteit alleen is niet genoeg. Leveranciers moeten ook sneller afwijkingen kunnen signaleren, de juiste problemen oplossen en verbeteringen blijvend beheersen. Digitalisering kan helpen om dat schaalbaar te maken, mits duidelijk is wie signalen opvolgt en beslissingen neemt.

De belangrijkste vraag is daarom niet alleen hoeveel extra capaciteit een organisatie kan toevoegen, maar vooral:

Hebben we het leiderschap en managementsysteem om extra capaciteit ook werkelijk om te zetten in hogere prestaties?

Wie wil weten waar de eigen organisatie nog kwetsbaar is, moet daarom kijken naar de manier waarop prestaties worden gestuurd, verbeteringen worden gekozen en resultaten worden geborgd. Juist daar wordt zichtbaar welke stappen nodig zijn om groei beter beheersbaar te maken.

Ontdek hoe wij kunnen helpen